จากเมืองท่าสู่มหานครแห่งเทคโนโลยี: เซี่ยะเหมิน

คอลัมน์ออนไลน์ "ชีพจรจีน" ประจำเดือนกันยายน 2568

เรื่อง จากเมืองท่าสู่มหานครแห่งเทคโนโลยี: เซี่ยะเหมิน

โดย อาจารย์ ดร.พงศธร คำน้อย,และ อาจารย์ ดร.จุฬารัตน์ คำน้อย (อาจารย์ประจำสำนักวิชาจีนวิทยา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง)

คุณเคยจินตนาการไหมว่าเมืองที่เคยคึกคักด้วยเรือสำเภาและผู้คนจากทั่วโลก จะกลายเป็นมหานครที่เต็มไปด้วยเทคโนโลยีและตึกสูงระฟ้า?

            เซี่ยะเหมิน (Xiamen) หรือที่คนไทยรู้จักในชื่อ เอ้เหมิง หรืออามอย (Amoy) เป็นเมืองท่าสำคัญที่ตั้งอยู่บนเกาะในมณฑลฝูเจี้ยน ทางชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน ใกล้กับช่องแคบไต้หวัน เมืองแห่งนี้เป็นหนึ่งในเมืองศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศที่สำคัญในอดีต เป็นจุดเชื่อมต่อที่ผู้คนและสินค้าจากทั่วโลก รวมถึงพ่อค้าชาวไทยและชาวจีนโพ้นทะเล ใช้เป็นจุดแวะพักหรือตั้งถิ่นฐาน ทำให้เมืองนี้มีวัฒนธรรมที่ผสมผสานและเรื่องราวที่น่าสนใจมากมาย

จากเมืองท่าที่คึกคัก...สู่มหานครที่ทันสมัย

            ย้อนกลับไปในสมัยโบราณ เซี่ยเหมิน (Xiamen) หรือที่คนไทยรู้จักกันในชื่อเอ้เหมิง (Amoy) เป็นเมืองท่าที่คึกคัก เต็มไปด้วยเรือสำเภาที่บรรทุกสินค้าสำคัญอย่างชา ผ้าไหม และเครื่องเทศ เดินทางเข้าออกสู่ต่างประเทศอย่างไม่ขาดสาย ที่นี่คือจุดเชื่อมต่อการค้าทางทะเลที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจีน เนื่องจากมีที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่เป็นเลิศ มีอ่าวธรรมชาติที่ลึก สามารถรองรับเรือขนาดใหญ่ได้เป็นอย่างดี ประชากรส่วนใหญ่ของเซี่ยะเหมินเป็นชาวฮกเกี้ยน (Hokkien) หรือ ชาวหมิ่นหนาน (Min Nan) ซึ่งมีภาษา วัฒนธรรม และประเพณีเฉพาะตัว เช่น อาหาร การละเล่น และงานเทศกาลต่าง ๆ อีกทั้งยังเป็นจุดเริ่มต้นของชาวจีนฮกเกี้ยนที่เดินทางไปตั้งถิ่นฐานในต่างแดน โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งช่วยสร้างเครือข่ายการค้าที่แข็งแกร่งและนำความมั่งคั่งมาสู่เมืองอย่างต่อเนื่อง เสียงคลื่น เสียงผู้คน และกลิ่นเครื่องเทศที่ผสมผสานกันในท่าเรือ คือภาพที่สะท้อนถึงชีวิตที่ไม่เคยหลับใหลของเมืองแห่งนี้

การพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยี: ก้าวสู่มหานคร

             เวลาผ่านไป เซี่ยะเหมินได้พัฒนาจากเมืองท่าที่เคยรุ่งเรืองในอดีตมาเป็นมหานครแห่งเศรษฐกิจและเทคโนโลยีที่ทันสมัยอย่างเต็มตัว ความเจริญในปัจจุบันของเมืองนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มีรากฐานมาจากการกำหนดนโยบายที่ชาญฉลาดและการลงทุนเชิงกลยุทธ์ของรัฐบาลจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเป็นหนึ่งใน เขตเศรษฐกิจพิเศษ (Special Economic Zones - SEZs) แห่งแรกของประเทศตั้งแต่ปี ค.ศ. 1980 ซึ่งเปิดโอกาสให้เมืองนี้สามารถดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติและดำเนินนโยบายเศรษฐกิจที่ยืดหยุ่นได้มากกว่าพื้นที่อื่น ๆ

แหล่งรายได้หลักและการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

            เศรษฐกิจของเซี่ยะเหมินในปัจจุบันถูกขับเคลื่อนด้วยหลากหลายอุตสาหกรรม โดยแหล่งรายได้หลักและอุตสาหกรรมสำคัญประกอบด้วย:

• อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และการผลิตอุปกรณ์เครื่องจักร: นี่คือเสาหลักที่สำคัญที่สุดของเศรษฐกิจเซี่ยะเหมิน โดยเมืองนี้เป็นศูนย์กลางการผลิตและการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องจักรชั้นสูง มีบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลกเข้ามาลงทุนตั้งฐานการผลิตและวิจัยมากมาย

• การเดินเรือและโลจิสติกส์: แม้จะเปลี่ยนจากเมืองท่าการค้าโบราณ แต่บทบาทในฐานะเมืองท่าระดับโลกยังคงแข็งแกร่ง ปัจจุบัน ท่าเรือเซี่ยะเหมินเป็นหนึ่งในท่าเรือขนส่งสินค้าคอนเทนเนอร์ที่ใหญ่ที่สุดของโลก และยังคงเป็นประตูการค้าที่สำคัญสำหรับภูมิภาคและสำหรับไต้หวัน

• อุตสาหกรรมบริการและการเงิน: เซี่ยะเหมินได้พัฒนาตนเองให้เป็นศูนย์กลางทางการเงินที่ทันสมัย มีการเติบโตอย่างรวดเร็วในภาคการธนาคารและบริการทางการเงินต่าง ๆ

• อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงและนวัตกรรม: เมืองนี้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง เช่น ปัญญาประดิษฐ์, เซมิคอนดักเตอร์, เทคโนโลยีชีวภาพ, และซอฟต์แวร์ ทำให้มีบริษัทสตาร์ทอัพและศูนย์วิจัยเกิดขึ้นมากมาย และเป็นที่รู้จักในฐานะ "เมืองอัจฉริยะ" ที่มีระบบขนส่งและโครงสร้างพื้นฐานที่ล้ำสมัย

หนึ่งในสัญลักษณ์ที่สะท้อนถึงการก้าวกระโดดนี้คือ ตึก世茂 (Shimao Tower) เป็นตึกสูงระฟ้าที่มีความสูงถึง 300 เมตร ที่นี่ไม่เพียงเป็นแลนด์มาร์กที่มองเห็นวิวเมือง ทะเล และเกาะกู่หลางอวี่ได้แบบ 360 องศา แต่ยังเป็นงานสถาปัตยกรรมที่ได้รับแรงบันดาลใจจากเรือสำเภาในอดีต เชื่อมอดีตของเมืองท่าเข้ากับอนาคตที่ทันสมัยได้อย่างลงตัว ด้วยรูปทรงที่คล้ายใบเรือสำเภา ผสมผสานกับองค์ประกอบทางวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่าง ดอกเฟื่องฟ้าและรูปแบบวงแหวนแบบถู่โหลว (บ้านดินของชาวจีนฮกเกี้ยน) ภายในอาคาร ตึกนี้จึงเป็นตัวแทนของความแข็งแกร่ง ความงาม และวิสัยทัศน์ที่ก้าวไกลของเซี่ยเหมินได้อย่างสมบูรณ์แบบ

จากอดีตสู่อนาคต: เรื่องราวของชีวิตและเมือง

            เมื่อก้าวจากท่าเรือเก่าไปสู่ตึกสูงฟ้า เซี่ยเหมินไม่ได้เพียงเป็นเมืองแห่งเศรษฐกิจและเทคโนโลยี แต่ยังเป็นเมืองที่บอกเล่าเรื่องราวของผู้คนรุ่นก่อนและรากเหง้าของเมืองท่า ทุกมุมของตึก世茂 ทุกเงาแสงยามพระอาทิตย์ตก และทุกโครงสร้างล้วนสะท้อนถึงความเป็นเมืองที่ไม่เคยลืมอดีต แม้จะก้าวไปสู่อนาคตที่เต็มไปด้วยนวัตกรรมและความล้ำสมัย

            เซี่ยเหมินจึงเป็นทั้งเมืองแห่งประวัติศาสตร์และมหานครแห่งอนาคต ที่ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสชีวิตของเมืองท่าในอดีต พร้อมทั้งชมความรุ่งเรืองของมหานครยุคใหม่ในเวลาเดียวกัน

รายการอ้างอิง

1. Chinadaily. (2024). Xiamen makes progress in high-quality development. Retrieved from http://regional.chinadaily.com.cn/.../202.../29/c_959234.htm

2. Xiamen Municipal Government. (2023). Overview of Xiamen. Retrieved from http://en.swj.xm.gov.cn/2025-05/28/c_540483.htm

3. Shimao Group. (2023). Shimao Group Holdings Limited. Retrieved from https://www.hkexnews.hk/.../sehk/2024/0429/2024042902183.pdf

4. ปิยชาติ สึงตี และ สิรีธร ถาวรวงศา. (2553). ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของกลุ่มชาวจีนฮกจิวในภาคใต้ของประเทศไทย : กรณีศึกษาชุมชนชาวจีนฮกจิว อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม.