เมื่อ AI จีนไม่ได้แข่งกันแค่ฉลาด แต่แข่งกัน “ครองชีวิตประจำวัน”

คอลัมน์ออนไลน์ "ชีพจรจีน" ประจำเดือนกุมภาพันธ์ 2569

เรื่อง เมื่อ AI จีนไม่ได้แข่งกันแค่ฉลาด แต่แข่งกัน “ครองชีวิตประจำวัน”

โดย อาจารย์ Nang Ying Htaung (อาจารย์ประจำสำนักวิชาจีนวิทยา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง)

            ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังก้าวเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันอย่างชัดเจน หลายคนอาจคุ้นเคยกับ ChatGPT หรือ Gemini แต่วันนี้เราจะพาทุกคนไปรู้จัก AI จีนรุ่นใหม่ที่กำลังมาแรงอย่าง Doubao (豆包) และ Qwen AI (千问) แอปพลิเคชัน AI ที่กำลังแข่งขันกันเพื่อก้าวขึ้นเป็น “ผู้ช่วยอัจฉริยะ” สำหรับผู้ใช้งานในประเทศจีน และอาจขยายอิทธิพลสู่ระดับสากลในอนาคตอันใกล้

            Doubao (豆包) เป็นแอปแชตบอต AI ที่พัฒนาโดย ByteDance บริษัทแม่ของ Douyin抖音 (TikTok) เปิดตัวครั้งแรกในปี ค.ศ. 2023 และเริ่มให้บริการอย่างเป็นทางการในเดือนสิงหาคมของปีเดียวกัน แม้จะเปิดตัวช้ากว่าแอป AI อย่าง 文心一言 (ERNIE Bot) ของ Baidu เกือบครึ่งปี แต่ Doubao กลับสามารถไล่แซงขึ้นมาเป็นผู้นำได้ในเวลาไม่นาน และกลายเป็นหนึ่งในแอป AI ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในจีน โดยมีผู้ใช้งานมากกว่า 157 ล้านคน นับว่าสูงเป็นอันดับหนึ่งของประเทศ

            จุดเด่นของ Doubao (豆包) คือการเป็น AI ที่ “เข้าถึงง่าย ใช้สนุก และใช้งานได้จริง” ครอบคลุมตั้งแต่การสนทนา การช่วยเขียนคอนเทนต์ การสรุปข้อมูล ไปจนถึงการช่วยคิดไอเดียเพื่อการเรียนและการทำงาน อินเทอร์เฟซที่เป็นมิตรกับผู้ใช้ รวมถึงการเชื่อมโยงกับแพลตฟอร์มในเครือ ByteDance โดยเฉพาะ Douyin 抖音ทำให้ Doubao (豆包) สามารถขยายฐานผู้ใช้งานได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ByteDance ยังได้รับสิทธิ์เป็นพันธมิตร AI Cloud อย่างเป็นทางการของงาน CCTV Spring Festival Gala ปี ค.ศ. 2026 โดย Doubao (豆包) จะถูกนำมาใช้ในรูปแบบฟีเจอร์โต้ตอบกับผู้ชมทั่วประเทศ ซึ่งยิ่งตอกย้ำศักยภาพด้านฐานผู้ใช้และอิทธิพลเชิงวัฒนธรรมของแอปนี้

            ขณะที่ Qwen AI (千问) เป็นโมเดลปัญญาประดิษฐ์ขนาดใหญ่ที่พัฒนาโดย Alibaba Cloud หนึ่งในหน่วยธุรกิจเทคโนโลยีหลักของ Alibaba Group โดย Alibaba มีเป้าหมายพัฒนา Qwen AI (千问) ให้เป็น AI ผู้ช่วยในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่เพียงการตอบคำถาม แต่สามารถช่วย “ลงมือทำงาน” ให้เสร็จได้จริงโดยผู้ใช้สามารถให้ Qwen AI (千问) สั่งอาหาร จองโรงแรม จองตั๋ว หรือซื้อสินค้าออนไลน์ได้โดยตรง โดยที่ไม่ต้องออกจากแอป Qwen AI (千问) เพราะทาง Alibaba ได้ทำการให้ Qwen AI (千问) เชื่อมต่อกับบริการต่าง ๆ ในเครือ เช่น Taobao (淘宝) Tmall (天猫) Taobao Flash Sale (淘宝闪购) Amap (高德) Alipay (支付宝) และแพลตฟอร์มอื่น ๆ อีกมากมาย เป้าหมายคือการผลักดัน Qwen AI (千问) ให้กลายเป็นแอป AI ชั้นนำของจีนอย่างรวดเร็ว

            แม้ Qwen AI (千问) จะเปิดตัวช้ากว่า Doubao (豆包) เกือบสองปี แต่ Alibaba ได้จัดตั้งกลุ่มธุรกิจ C-end ของ Qwen อย่างเป็นทางการ เพื่อผลักดัน Qwen App อย่างเต็มรูปแบบ โดยมีเป้าหมายชัดเจนในการ “แข่งขันโดยตรงกับ Doubao” เมื่อเปิดให้ทดลองใช้งานในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2025 Qwen AI ใช้เวลาเพียง 23 วันในการดันยอดผู้ใช้งานต่อเดือนทะลุ 30 ล้านคน กลายเป็นหนึ่งในแอป AI ที่มีอัตราการเติบโตเร็วที่สุดในโลก

            ท้ายที่สุดแล้ว Doubao (豆包) และ Qwen AI (千问) อาจไม่ได้มีผู้ชนะเพียงหนึ่งเดียว หากแต่สะท้อนถึงสองแนวคิดสำคัญในการพัฒนา AI ของจีน—ด้านหนึ่งคือ AI ที่เข้าถึงง่ายและเติบโตจากโลกคอนเทนต์ อีกด้านคือ AI ผู้ช่วยที่เชื่อมโยงบริการในชีวิตประจำวันเข้าด้วยกัน การแข่งขันครั้งนี้ไม่เพียงเปลี่ยนวิธีที่ชาวจีนใช้งาน AI เท่านั้น แต่ยังส่งสัญญาณว่า AI จีนกำลังก้าวขึ้นสู่เวทีโลก และคำถามสำคัญต่อจากนี้อาจไม่ใช่ว่า “ใครเก่งกว่า” แต่คือ “AI แบบไหนจะอยู่กับชีวิตเรามากที่สุด”

รายการอ้างอิง

Zhou, J.X., & Wei, Q. (2026, February 6). Qwen AI quan mian fanji Doubao [Qwen AI all-out counterattack against Doubao]. Baidu. https://baijiahao.baidu.com/s?id=1854466663435688568

Nao ji ti. (2026, February 4). Doubao vs Qwen AI: AI yi zhan zai zhan, you hui dao jutou de youxi [Doubao vs Qwen AI: The AI battle continues, back to the giants’ game]. Baidu. https://baijiahao.baidu.com/s?id=1853728583296962583

Liu, K. (2026, February 6). Doubao zhenzheng de duishou bushi DeepSeek, er shi qian wen [Doubao’s real rival is not DeepSeek, but Qwen AI]. Zhihu. https://zhuanlan.zhihu.com/p/1996885483721091068