คอลัมน์ออนไลน์ "ชีพจรจีน" ประจำเดือน กันยายน 2569

เรื่อง “จาก WeChat ถึง微短剧: หนึ่งวันของคนจีนในโลกสื่อออนไลน์”

โดย อาจารย์ Nang Ying Htaung (อาจารย์ประจำสำนักวิชาจีนวิทยา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง)

          กิจวัตรประจำวันของคนจีนในยุคนี้ เริ่มต้นด้วยการเปิด WeChat ดูข้อความ เลื่อนดูคลิปสั้น อ่านข่าวใน Weibo ก่อนออกจากบ้านก็เปิดแผนที่ดูเส้นทาง ตอนกลางวันไม่รู้จะกินอะไร ก็เข้า Xiaohongshu ดูว่ามีร้านไหนแนะนำบ้าง ตอนเย็นกลับถึงบ้าน อาจเปิดดูไลฟ์สด เลื่อน Douyin หรือก่อนนอนก็ดูละครสั้นอีกสักเรื่อง ปัจจุบันโทรศัพท์เครื่องเดียวสามารถทำได้ทุกอย่างที่เราต้องการ เพราะฉะนั้นโทรศัพท์จึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสื่อสารอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “ศูนย์กลางสื่อ” ขนาดเล็กที่ติดตัวเราไปทุกที่

          จากข้อมูลของทาง รายงานการวิจัยว่าด้วยการพัฒนาสื่อภาพและเสียงออนไลน์ของจีนระบุว่า ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2025 ประเทศจีนมีผู้ใช้งานสื่อออนไลน์ประเภทภาพและเสียง หรือ网络视听 มากถึง 1.099 พันล้านคน และอุตสาหกรรมนี้มีมูลค่าตลาดสูงถึง 12.8766 ล้านล้านหยวน สะท้อนให้เห็นว่าสื่อออนไลน์ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำหรับความบันเทิงอีกต่อไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของคนจำนวนมหาศาล แต่สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่ “มีคนดูมากแค่ไหน” คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ—แล้วคนจีนกำลังดูอะไรกัน?

          คำตอบหนึ่งที่เห็นได้ชัดคือ เนื้อหาที่สั้นลงเรื่อย ๆ อย่าง “ละครสั้น” หรือ 微短剧 ที่กำลังได้รับความนิยมในจีน ละครหนึ่งตอนอาจมีความยาวเพียงไม่กี่นาที คุณสามารถดูได้ตอนนั่งรถไฟใต้ดิน ระหว่างกินข้าว หรือแม้แต่ช่วงที่กำลังรอกาแฟ นี่คือเสน่ห์อย่างหนึ่งของละครสั้น เพราะมันไม่จำเป็นต้องให้ผู้ชมใช้เวลายาวนาน 1-2 ชั่วโมง เพื่อดูเรื่องราวเพียงหนึ่งตอน แต่สามารถแทรกตัวเข้าไปอยู่ใน “เวลาว่างเล็ก ๆ” ของชีวิตประจำวันได้ และทุกวันนี้微短剧 ไม่ได้เป็นเพียง “ละครเรื่องเล็ก ๆ บนมือถือ” อีกต่อไป

          จากข้อมูลของสำนักงานวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติของจีน หรือ 国家广播电视总局 (NRTA) ระบุว่า ในค.ศ. 2024 ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศจีน รับชมรายการภาพและเสียง รวมถึงคลิปสั้น เฉลี่ยมากกว่า 3 ชั่วโมงต่อวัน และจำนวนผู้ใช้ที่อัปโหลดคลิปสั้นอยู่ที่ประมาณ 850 ล้านคน และในค.ศ. 2026 สำนักงานวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติของจีน (NRTA) ของจีนได้ผลักดันโครงการ “微短剧精品创作传播计划” เพื่อส่งเสริมการผลิตละครสั้นคุณภาพ และตั้งเป้าที่จะผลักดันผลงาน优秀微短剧จำนวน 1,000 เรื่อง ภายในสิ้นปี ค.ศ. 2026 โดยต้องการให้อุตสาหกรรมนี้ขยับจากการเน้น “ผลิตให้มาก” ไปสู่การ “ผลิตให้มีคุณภาพ” มากขึ้น ขณะเดียวกัน อุตสาหกรรมสื่อออนไลน์ของจีนก็ไม่ได้มีแค่ละครสั้น แต่ยังรวมถึง คลิปสั้น ไลฟ์สด รายการออนไลน์ พอดแคสต์ และคอนเทนต์รูปแบบใหม่ ๆ ที่กำลังเติบโตไปพร้อมกัน จึงแสดงให้เห็นว่า อุตสาหกรรมสื่อไม่ได้เป็นเรื่องของสถานีโทรทัศน์เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป

          คนธรรมดาคนหนึ่งสามารถหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาถ่ายวิดีโอและกลายเป็นผู้ผลิตคอนเทนต์ได้主播 หรืออินฟลูเอนเซอร์คนหนึ่งสามารถนั่งอยู่ในห้องไลฟ์และพูดคุยกับผู้ชมหลายพันหรือหลายล้านคนได้พร้อมกัน ทีมงานที่มีขนาดเล็กก็สามารถสร้างละครสั้นและเผยแพร่ไปยังผู้ชมจำนวนมากผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ได้ ที่สำคัญ ผู้ชมเองก็ไม่ได้เป็นเพียง “คนดู” อีกต่อไปพวกเขาสามารถเป็นคนบันทึกวิดีโอ คนไลฟ์ คนคอมเมนต์ คนแชร์ หรือแม้แต่เป็นคนที่ทำให้คอนเทนต์หนึ่งชิ้นกลายเป็นกระแสขึ้นมาได้

          ดังนั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมสื่อของจีน คือ เนื้อหาละครที่สั้นลง การเผยแพร่ที่เร็วขึ้น การรับชมเกิดขึ้นได้ทุกที่ทุกเวลา และเส้นแบ่งระหว่าง “ผู้ผลิตสื่อ” กับ “ผู้ชม” ก็เริ่มบางลงเรื่อย ๆ จากเดิมที่ต้องเปิดโทรทัศน์เพื่อ “ดูรายการ” สู่การเปิดโทรศัพท์เพื่อดูข่าว ดูละคร ดูคลิป ซื้อของ ดูไลฟ์ พูดคุย เรียนรู้ หรือแม้แต่หาแรงบันดาลใจต่าง ๆ จบลงได้ในโทรศัพท์เครื่องเดียว และทำให้ “สื่อ” กับ “ชีวิตประจำวัน” แยกออกจากกันได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ

บรรณานุกรม

International Center for Science and Technology Innovation. (2026). Woguo wangluo shiting congye qiyechao 80 wanjia [There are over 800,000 online audiovisual companies in my country]. China Netcasting Services Association. https://www.ncsti.gov.cn/.../202604/t20260424_244858.html... (in Chinese)

National Radio and Television Administration. (2025). 2024 nian quanguo guangbo dianshi hangye tongji gongbao [Statistical Bulletin of China's Radio and Television Industry in 2024]. https://www.nrta.gov.cn/art/2025/5/9/art_113_70729.html... (in Chinese)

National Radio and Television Administration. (2026). “Wei duanju jingpin chuangzuo chuanbo jihua” gongzuo bushu tuijin hui [Meeting on advancing the implementation of the “Micro Short Drama Quality Creation and Distribution Initiative”]. https://www.nrta.gov.cn/art/2026/5/14/art_112_73305.html... (in Chinese)

National Radio and Television Administration. (2026). “Wei duanju jingpin chuangzuo chuanbo jihua” shishi fangan [Implementation plan for the “Micro Short Drama Quality Creation and Distribution Initiative”]. https://www.nrta.gov.cn/art/2026/5/26/art_113_73378.html... (in Chinese)